TIỆM TRỒNG - RĂNG - THÀNH - LỢI

Tiểu dẫn: 

Bác Hồ dặn: “Các chú đừng có gieo vừng ra ngô”

Một trong các yêu cầu của việc soạn thảo và ban hành chính sách nói chung hay các văn bản quy phạm pháp luật  nói riêng là phải đảm bảo tính khả thi, để chúng đi vào cuộc sống. Nếu không dù mục đích có tốt đẹp đến mấy, thì cũng chỉ giống như việc “gieo vừng ra ngô” .

 --------

 Hắn vừa đi vừa chửi. Bao giờ cũng thế, cứ rượu xong là hắn chửi. …

À không, nhầm, đấy là anh Chí Phèo thời cụ Nam Cao, còn hắn, hắn là Chí ngủ thời @ cơ mà, vì thế, bao giờ cũng thế, cứ rượu xong là hắn ngủ cái đã.

Ngủ dậy, cạn một hơi ly cối trà đá, hắn mới từ từ mà nhớ rằng hắn đang thất nghiệp.

Lo quái gì, thất nghiệp hoặc tự bỏ nghiệp hoặc bị thôi việc rồi nói nhăng nói cuội thì cả đống, từ nhà văn, nhà báo, giáo sư, tiến sỹ tới gái giang hồ hơn bẩy chục vị, chứ riêng gì hắn, bởi vậy, hắn lo quái gì? Vì hắn tính cả rồi. 

Hắn sẽ chuyển nghề, đương nhiên, bởi các bậc tiền bối của hắn cũng từng chuyển nghề khi thất nghiệp. Những năm 1930, để độ nhật, cụ Phan đã phải mở lớp dạy làm thơ, cụ Tản Đà phải xem bói kiếm tiền đấy thôi, mà "quân tử cố cùng" như các cụ thì cũng chả nước mẹ gì, ế là phải rồi, nhưng hắn thì khác, hắn tự nhủ phải luôn đi trước một bước.

Một là có thể mở lớp luyện thi các bà mẹ anh hùng…. Phương án này có chút khó khăn, về phía hắn thì không tốn kém gì lắm, nhưng về phía khách hàng thì đòi hỏi phải có sự hy sinh to lớn, thậm chí là cao cả…

Không, khổ lắm, không phải là luyện thi đại học cho các bà các mẹ này, có mà ăn cám! Luyện là luyện cho mấy em chân dài thi rớt đại học trở thành bà mẹ anh hùng để kiếm điểm ưu tiên cái đã, rồi mới thi đại học, tính sau. 

Cứ gọi là gà ăn bạc nhá, đồng rụng đồng rơi lọ phải cầu.

Hai là mở phòng tập thể thao, chuyên về nâng số đo vòng một cho phụ nữ, phương án này cũng có ưu điểm không cần đầu tư, vì chỉ cần sắm mới đôi ba cái chiếu là đủ. 

Phương pháp nâng số đo vòng một thì có nhiều, như phẫu thuật thẩm mỹ (thẩm mỹ cái mẹ gì, nói nôm na là bơm silicon), hoặc dùng sóng RF với hệ thống Breast  Fit System, hoặc tiêm gel  axit hyaluronic, hoặc cải thiện tăng estrogen bằng thực phẩm chức năng v.v…, ai cũng biết, nhưng cách nào cũng tốn kém, vừa tốn cho khách hàng vừa kém cho nhà đầu tư tương lai, là hắn. 

Cách đơn giản và hiệu quả nhất vẫn là xoa ít bóp nhiều, tức là mát xa, bí quyết căn bản là bàn tay mát xa phải khác giới và chuyên nghiệp. Còn nữa, nhưng bí kíp này vốn được mật truyền, hiện chỉ có hắn và bà Tưng Tửng nào đó độc quyền khai thác.

Khách hàng của hắn sẽ là và chỉ là những phụ nữ có bộ ngực kém nở nang, mà đũa mốc lại chòi mâm son, các cô này đã không biết phận mình lép như cái tivi thế hệ mới, lại cứ cả gan đòi … có bằng lái xe. 

Ba là, cụ thể là cái gì hắn chưa nghĩ ra, nhưng dứt khoát phải liên quan đến sự kiện đang rất hot trên nghị trường, ấy là việc dự thảo Luật Phá sản mới, quy định doanh nghiệp nợ quá hạn 200 triệu đồng trở lên quá 3 tháng là phải đăng ký phá sản.

Với quy định này thì nhiều thằng (doanh nghiệp) muốn chết sẽ được chết và 99% những thằng còn khỏe hoặc ngoi ngóp cũng bị chết oan.

Thằng nào chết cũng thây kệ, làm cái anh buôn quan tài là sống khỏe…

Hắn còn đang lờ mờ hình dung ra cái quan tài của bọn doanh nghiệp nó ra sao thì bỗng giật bắn mình bởi tiếng thỏ thẻ của thị Nở, vừa đi làm về:

“Giờ này mà còn ngồi thộn ra đấy, răng chưa chịu rửa bát lau nhà? Tui mà cũng như eng thì cái nhà này có mà cháo cũng không có mà ăn!”

Vừa nghe tới hai chữ răng và cháo, hắn bỗng bừng tỉnh, ừ nhỉ, tình hình luật lá siêu hình siêu thực như thế này còn kéo dài thì rồi đây thiên hạ chỉ có nước hợp tác ăn cháo toàn diện. Đối tác thường xuyên và bền vững của ta chính là cái số đông ăn cháo bền vững và thường xuyên này chứ còn phải tìm ở đâu nữa? Thị Nở em ơi, muôn năm em trí tuệ anh minh đột xuất!

Vậy thì, bốn là, mở tiệm trồng răng, đặt mẹ tên là Thành Lợi cho nó hoành. Trồng răng Thành Lợi, tại sao không? Khà khà khà....

Mà đấy, xem gương các quan chức cõi trên vẫn đang vô tư soạn - sửa rồi lại sửa - soạn ba cái thứ văn bản trên trời này, các bác ấy chẳng đang hưởng lộc từ cái việc trồng - răng - thành - lợi đó sao, đã vậy, lại chẳng bao giờ biết đến sự thất nghiệp?

QUÂN TỬ CỐ CÙNG

Lại nói tiếp chuyện “Vô sự”.

Ấy khi cụ Tản Đà còn là anh ấm Hiếu được bao cấp bởi ông anh là Giáo thụ Nguyễn Tái Tích, những khi “vô sự” thì cụ cứ việc vô tư đứng bên sông ngắm cô chài mà thắc mắc vu vơ đủ thứ trên trời dưới đất.

Nhưng rồi sau này, khi đã thành danh thi sĩ tửu đồ, nhà văn, nhà báo, gặp đợt kinh tế thế giới khủng hoảng (1929 – 1933) cụ bắt đầu nếm mùi “vô sự” thứ thiệt, đó là thất nghiệp.

Văn ế, (“văn chương hạ giới rẻ như bèo”) lại lâm vào cảnh bần cùng quẫn bách, đối mặt với đủ thứ nợ, trong đó nặng nhất là nợ tiền thuê nhà, vì mưu sinh, cụ phải xoay sang một vài nghề khác, trong đó có nghề thầy bói.

Nguyễn Tuân viết về thời kỳ này của Tàn Đà trong bài “Chén rượu vĩnh biệt” (Tao Đàn, số đặc biệt tưởng niệm Tản Đà): "Những bạn năng lui tới thường đã rõ ông Tản Đà vì sao phải dời xóm Bạch Mai chạy về vùng Ngã Tư Sở. Mở ngôi hàng xem số Tử vi Hà Lạc không có khách, mở lớp Quốc văn hàm thụ và lớp Hán văn diễn giảng cũng không có học trò nốt. Rút cùng đến thiếu tiền nhà, chủ nhà đuổi người thuê và giữ lấy đồ đạc”. 

Hồi ấy (1935), cụ Tản Đà đăng quảng cáo bằng thơ trên báo Ngày Nay (Tự lực văn đoàn): 

“Còn như tiền đặt quẻ

Nhiều năm, ít có ba

Nhiều, ít, tùy ở khách,

Hậu bạc kể chi mà”

Ký tên Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu

Xem lại báo chí cũ, mới biết gặp lúc cùng quẫn về kế sinh nhai, chẳng riêng gì cụ nhà văn nhà thơ Tản Đà mới phải “cùng tắc biến” mà đến một nhà cách mạng nổi tiếng là cụ Phan Bội Châu cũng từng làm tương tự.

Trước cụ Tản Đà 4 năm, năm 1931, cụ Phan, (lúc này đang bị an trí ở Huế) phải mở hàng dậy làm thơ, quảng cáo đăng trên báo Phụ nữ Tân Văn (số 93) như sau:

“ Thưa bà con

Tôi đã gần tuổi chết, nhưng mà chưa chết. Vì chưa chết tôi phải có ăn, vì có ăn tất phải có làm. Nhưng tôi bây giờ biết làm cái gì? Sách Tây có câu: ‘vì ăn mà sống, chớ chẳng phải sống vì ăn”. Tôi bây giờ vì còn có ăn, nên tôi phải nghĩ một cách làm, song năng lực tôi với hoàn cảnh bây giờ, thì không có cái gì thích hợp. Tôi chỉ biết tòm tèm vài câu thi (câu thơ), đàn khe kèn gió, thiệt chẳng ra gì, nhưng nghề tôi làm được chỉ có thế!!!

Vậy tôi định mở một cửa hàng dạy thi (thơ) gọi là “Mộng du thi xã”. Bà con ai dốt hơn tôi, muốn học làm thi (làm thơ) bằng lòng tôi bảo dạy … Tôi xin hết lòng hoan nghinh. Biết chừng nào, tôi xin đổ rương, cạn túi mà cống hiến cho bà con…”

Ký tên Phan Sào Nam (Huế)

Chắc cũng không ai có bụng dạ nào để “học làm thi” trong cơn khủng hoảng nên năm sau (1932), cụ Phan lại phải xoay sang viết truyện (bấy giờ gọi là tiểu thuyết) đăng báo, truyện có nhan đề là “Hai ngôi sao ái tình”, mặc dù báo PNTV có giới thiệu tác giả là một danh nhân nhưng ghi tên Khuyết danh. 

Đọc hai cái quảng cáo chuyển nghề của hai bậc vĩ nhân đất Việt này, mà thấm thía đau xót thương cảm cho tình cảnh cùng quẫn của các cụ. 

Mà xem ra trong chuyện “Quân tử cố cùng” này, cụ Tản Đà văn chương phải gọi cụ Phan cách mạng bằng sư phụ.

Chú nghĩa: Quân tử cố cùng: Người quân tử trong lúc khốn quẫn càng phải cố giữ (Luận ngữ)

VÔ SỰ

Nhân lúc rảnh rỗi, giở lại tập Tản Đà thơ và đời, NXB Văn học 1995, Nguyễn Khắc Xương soạn phần đời, Xuân Diệu giới thiệu, Nguyễn Nghiệp tuyển chọn phần thơ) gặp ngay hai bài "vô sự":

VÔ SỰ I 

Ngày ngày vô sự đứng ven sông

Ướm hỏi cô chài bán cá không?

Đủng đỉnh ghe nan dòng Hát thủy

Phất phơ tà áo ngọn Đông phong

Thầy đồ bến nọ khèo chân ngó,

Bác xã nhà đâu sốt ruột mong,

Cô cất lưới lên bồng bỗng tếch

Lấy chi nuôi nấng cái, con, chồng?.

VÔ SỰ II

Đầu ai sao tóc rối lung tung

Chắc hẳn vì chưng nỗi tưởng chồng

Cậu ấy đi đâu lâu thế nhỉ?

Phòng riêng hay vẫn hãy còn không?

Chẳng về xếp nếp trong buồng cửi,

Mà đứng bơ phờ ngọn gió đông.

Muốn nói chuyện chơi, không có chuyện!

Kìa đàn con sáo nó sang sông.

Ấy là hai bài thơ của cụ Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu, không rõ đích xác viết vào thời điểm nào nhưng do có câu " Đủng đỉnh ghe nan dòng Hát thủy"  thì có thể biết thời gian này, cụ ở cùng với ông anh cùng cha khác mẹ là Phó bảng Nguyễn Tái Tích, giáo thụ phủ Quảng Oai (Sơn Tây), nơi có địa danh Hát giang, nay thuộc Phúc Thọ, Hà Nội. Vậy thì năm ấy cụ còn là cậu Ấm Hiếu, chưa tới 19 tuổi, chưa thi trượt, chưa yêu, và cũng chưa thất tình nên chưa ngông và chưa thành Đại Gia trong làng thơ thời ấy.

“ Trong chốn Tao Đàn, Tản Đà xứng đáng ngôi chủ suý, trong Hội tài tình, Tản Đà xứng đáng ngôi hội chủ mà làng văn làng báo xứ này, ai dám ngồi chung một chiếu với Tản Đà? ”  (Nguyễn Tuân)

Bài đầu vốn có nhan đề là "Ướm hỏi cô chài", và bài sau có tên "Ghẹo người vu vơ" nhưng mình tự tiện đặt thành Vô sự I và Vô sự II, bởi vì hiện mình đang ... "vô sự".

Các cụ nhà nho ngày xưa quý cái sự "vô sự" lắm lắm, bởi vì nó chính là cái sự chẳng có việc gì cần làm hoặc phải làm. Các cụ cứ vô tư xài thời gian vào việc dạo chơi, thăm thú bạn bè, uống rượu, đọc (hoặc làm) thơ, trồng lan, tỉa cây cảnh, nuôi gà chọi .....v.v...

Mọi sự đã có các cụ bà  lo chu tất.

Còn mình và nhiều đồng nghiệp trong ngành xây dựng hiện nay cũng đang "vô sự", nghĩa đen là thất nghiệp bởi ảnh hưởng của suy thoái chung về BĐS mấy năm nay, nhờ đó mà tha hồ có thời gian mà liếc lốc. Thì mở lốc mở liếc cũng là một kiểu học đòi cụ Tản Đà "nói chuyện chơi", kể cả khi không có chuyện gì để nói thì ỡm ờ, vu vơ kiểu "con sáo sang sông" vậy.

Thất nghiệp, "Lấy chi nuôi nấng cái, con, chồng"? Chắc hẳn có nhiều bạn đồng nghiệp lo lắng, lo toan, lo liệu? Riêng mình, kệ, chẳng mấy khi được "vô sự".